*** Y HỌC PHƯƠNG ĐÔNG *** NGUYỄN QUANG HƯNG *** HOTLINE : 0123 666 7879 ***

HÀ THỦ Ô


HÀ THỦ Ô
Tên thuốc: Radix Polygoni Multiflora.
Tên khoa học:Poly Multiflorum Thunb
Họ Rau Răm (Polygonaceae)
Bộ  phận dùng: rễ củ. Rễ to đường kính trên 4cm, khô  vỏ nâu sậm cứng đỏ, chắc, nhiều bột ít xơ, không mốc mọt là tốt.
Tính vị: vị đắng, ngọt, tính ấm, chát.
Quy kinh: Vào kinh Can  và Thận.
Tác dụng: làm thuốc ích khí, trừ phong, mạnh gân cốt, bổ Can  Thận.
Chủ trị: di tinh, đới hạ, huyết hư, tiêu ra máu, suy nhược.
- Thiếu máu biểu hiện như da nhợt nhạt, hoa mắt, chóng mặt, mất ngủ, sớm bạc tóc, đau và yếu vùng lưng và đầu gối: Dùng Hà thủ ô với Sinh địa hoàng, Nữ trinh tử, Câu kỷ tử, Thỏ ti tử và Tang kí sinh.
- Táo bón do trường vị táo: Dùng Hà thủ ô với Đương qui và Hoả ma nhân.
- Sốt rét mạn tính do suy yếu cơ thể: Dùng Hà thủ ô với Nhân sâm, Đương qui trong bài Hà Nhân Ẩm.
- Lao hạch: Dùng Hà thủ ô với Hạ khô thảo và Xuyên bối mẫu.
Liều dùng: Ngày dùng  12-20g.
Cách Bào chế:
Theo Trung Y: Lấy Hà thủ ô đã cắt miếng cho vào  chậu, đổ rượu ngon vào   tẩm một đêm, cứ  10kg Hà thủ ô thì dùng 2,5kg rượu. Ngày hôm sau bỏ vào  chõ đồ 4 giờ. Lấy ra phơi râm cho khô. Lại tẩm lại đồ hai lần nữa là  được. Miếng Hà thủ ô sẽ thành sắc đen nâu.
Theo kinh nghiệm VN:
. Rửa sạch, ngâm nước vo gạo 1 ngày đêm. Rửa lại đổ nước đậu đen vào  cho ngập (1kg Hà  thủ ô, 100g đậu nấu với hai lít nước cho nhừ nát). Nấu cho đến khi gần cạn (nên đảo luôn cho  được chín đều), củ trở nên mềm, lấy ra bỏ lõi (nếu có), thái hoặc bào mỏng rồi phơi khô, nếu còn nước đậu đen thì tẩm phơi cho đến hết (cách này  thường dùng).
. Muốn cho kỹ nữa thì trước khi thái miếng làm cửu chưng cửu sái.
. Khi đun nấu, đặt một cái vỉ ở đáy dụng cu để khỏi cháy khét.
. Hà thủ ô đỏ ( có thể thêm Hà thủ ô trắng Tylophorajuventas Woodson, Họ Thiên lý). Mỗi thứ đều nhau, ngâm nước vo gạo 4 ngày đêm, ngày thay nước gạo một lần. Cạo bỏ vỏ Hà thủ ô, lấy đậu đen đãi sạch rồi cho dược liệu vào  chõ, cứ 1 lượt hà thủ ô 1 lượt đậu đen, đồ cho chín nhừ đậu đen; bỏ đậu đen lấy hà thủ ô phơi khô, rồi lại đồ; làm như vậy (phơi, đồ) 9 lần. Cuối  cùng lấy hà thủ ô thái hay bào phiến hay sấy khô và tán bột.
. Rượu Hà thủ ô: sau khi bào chế rồi, tán bột, bỏ vào  trong túi vải, ngâm rượu 40o trong 10 ngày với tỷ lệ 1/4. Lọc pha thêm si rô đơn càng tốt (nửa rượu Hà thủ ô với 1 si rô). Ngày uống 2 lần, mỗi lần 30 - 60ml trước bữa ăn.
Bảo quản: để nơi khô ráo, năng đem phơi vì dễ bị mọt. 
Kiêng kỵ: Không dùng vị thuốc này cho các trường hợp đờm thấp nặng, táo bón nhiều hoặc tiêu chảy.